Niezbędnik

Uzbrojenie rycerza Bożogrobca

Uzbrojenie zakonu rycerskiego bożogrobców nie odbiegało od uzbrojenia innych oddziałów krucjatowych m.in. templariuszy, joannitów, dlatego podobnie jak one były wyposażone w miecz, topór, włócznię, łuk i kuszę, która była łatwa w obsłudze. Nosili żelazny kołpak i nóż przy pasie. Posiadali także tarczę trójkątną - rycerze konni mniejszą gdyż duża tarcza utrudniała im sprawne posługiwanie się nią w czasie bitwy, z biegiem czasu bez umba na skutek zaniku walk pieszych. Widniał na niej czerwony krzyż jerozolimski.

Rycerz Grobu Świętego
(fot. 2012, rekonstrukcja Chorzowskie Bractwo
Rycerskie Bożogrobców)

Na lnianą koszulę nakładali przez głowę watowany kaftan a następnie kolczugę wykonaną z metalowych kółek z długimi rękawami chroniącymi ramiona. W XIII wieku rycerz mógł także nosić na przedramieniu karwasze ze skóry wzmocnione metalowymi paskami, które były przymocowane do niej nitami. W późniejszym zaś okresie były stosowane karwasze płytowe. Karwasze wykonane z grubej świńskiej skóry nosili także łucznicy, jako ochronę przed uderzeniem cięciwy. Na nogawice wełniane nakładano nagolennice lub nogawice kolcze. Stopy były okryte siatką kolczą. Na głowę zapewnie początkowo zakładano hełm normandzki, od XII wieku garnczkowy (rycerze konni), skuteczniej chronił głowę przed strzałami. Na hełmy nakładano tkaniny, chroniące je przed nagrzewaniem w słońcu. Piechota mogła też nosić kapaliny, często wystarczał do zabezpieczenia tylko czepiec, pod którym znajdowała się wykonana z pikowanego materiału czapka. Rycerze piesi nie używali ze względów praktycznych kolczych nagolennic, rekompensując to sobie dłuższymi, sięgającymi kolan kolczugami. Kusznicy posiadali kolczugi bez ochrony dłoni. Były one powszechnie stosowane w Ziemi Świętej ze względu na warunki klimatyczne - bardziej przewiewne.
Na całość uzbrojenia zakładano białą tunikę lnianą lub z wełny, która na piersiach posiadała szkarłatny krzyż oraz płaszcz także koloru białego lub kości słoniowej, na którym po lewej stronie także był naszyty szkarłatny krzyż jerozolimski. Płaszcz ten chronił krzyżowca przed nagrzewaniem się zbroi oraz powszechnym w tym rejonie kurzem. Tak uzbrojeni rycerze stojąc nieruchomo strzegli także najważniejszych kościołów Ziemi Świętej. Przed Bazyliką Grobu Pańskiego stało zawsze 24 takich strażników.

Rycerz bożogrobiec szarżujący konno z mieczem uniesionym do walki (Płaskorzeźba w gotyckiej Bazylice kolegiackiej kanonii Bożogrobców w Przeworsku (fot. J. Motyka)

Do walki używali także koni, które zapewniały rycerzowi szybkość, zdolność do manewrów i dodatkową wysokość w walce. Rycerze konni używali do walki kopii wykonanej z jesionu (długość ok. 4 metrów). Mniejszej włóczni (do 2 metrów) używała natomiast piechota. Na konia nakładano białą płachtę - chroniąca go przed słońcem, na której były umieszczone symbole zakonu.

 
2012 © Chorzowskie Bractwo Rycerskie Bożogrobców